اصول مهم تربیت صدا برای گویندگی

آموزش گویندگی

اگر رویای گوینده شدن را درسر می‌پرورانید باید برای بهتر شدن در این زمینه صدایتان را تقویت کنید.
حرفه‌ای شدن در هر کاری نیازمند تمرین است. گویندگی نیز از این قاعده مستثنا نیست. شما برای یک اجرای ایده‌‌آل حتی با وجود تجربه کافی نیز به تمرین و تقویت صدا نیازمندید.

در این مقاله در رابطه با تقویت صدا و تمرین برای گویندگی صحبت می‌کنیم.
پس از تمرین و تقویت صدا نکته بسیار مهم مراقبت از حنجره و صداست. اگر یک گوینده حرفه‌ای هستید، حنجره شما تنها وسیله ‌ای برای صحبت کردن نیست، بلکه ابزار کار شماست. برای آشنایی با اصول تربیت صدا برای گویندگی در ادامه با ما همراه باشید.

تمرين برای تقویت حنجره

حنجره‌ی قوى و صداى قوى چیست؟
صدای قوی، صداى بلند يا توان فرياد زدن نيست بلکه حنجره و صدايى است که داراى بنیه‌ای بالا و قدرتى است.
یعنی بعد از اجراى يک برنامه، توانايى خود را از دست ندهد و به‌اصطلاح «زود نگيرد».

بعضى‌ افراد صداى پرطنين، پرحجم و بلندی دارند اما پس از مدتى استفاده از حنجره، تارهاى صوتى‌شان خسته می‌شود و توانایی ادامه اجرای برنامه را ندارند.
بالعکس افراد دیگری نيز هستند که صداى کم‌حجم و نازکى دارند اما حنجره‌ا‌ی قوی دارند و تارهاى صوتى‌شان ‌زود خسته نمی‌شود.

آنچه اهمیت دارد توانایی يک گوینده در حفظ قدرت حنجره  از ابتداى يک برنامه تا انتهاى آن است.
گوینده باید قدرت انجام يک برنامه کامل را به تنهایی داشته باشد.
البته باید گفت که اين خصوصيت بعد از سال‌ها تجربه و اجراى برنامه بدست می‌آید.
همچنین داشتن حنجره قوی به عوامل زیر نیز وابسته استُ ازجمله:
 بنيه جسمانى، حالت جمجمه، بزرگى قفسه سينه، بزرگى حفره‌های بينى و دهان و… .

نفس کشیدن

تنفس صحیح

یکی از ابتدایی‌ترین اصول تربیت صدا برای گویندگی تمرین تنفس صحیح است.
بالا رفتن کيفيت صدا، رابطه مستقيم با کیفیت تنفس دارد.
تنفس صحيح و اصولی صدا را دل‌نشین‌تر می‌کند.

همانطور که می‌دانید تارهاى صوتى که صدا توليد می‌کنند، در واقع عضله‌های کوچکی ‌هستند.
این عضلات هم مانند سایر عضلات بدن می‌تواند با ورزش کردن تقویت شود.
با ورزش دادن به عضلات گلو و حنجره می‌توان صدا را قوی‌تر کرد.
اگر ورزش عضلات بازو ، دمبل زدن است ورزشِ عضلاتِ حنجره، خواندن است.

قوی کردن صدا

مراحل تمرين تقویت و تربیت صدا برای گویندگی:
  1. ابتدا در محلى آرام با آرامش بنشينيد و عضلات خود را شُل کنيد.
  2. سپس نفس عميق بکشید و در پایین‌ترین پرده، حرف «آ» را به صورت پیوسته و کشيده ادا نماييد و تا جایی ادامه دهيد که بازدم شما تمام شود.
  3. دوباره نفس بگیرید و ریه‌ها را تا جايى که می‌توانید، از هوا پر کنيد و بگوييد «آ» تا زمانی که بازدم تمام بشود.
  4. اين تمرین را پنج دقيقه بدون توقف تکرار کنید.

برای شروع این تمرین عجله نکنيد و از پایین‌ترین حالت تمرین را شروع کنید.
اگر حس می‌کنید حنجره شما خوب گرم شده است، حال حرف «آ» را در يک پرده بالاتر، اجرا کنيد.
به همین ترتیب این تمرین را در پرده‌های بالاتر ادامه دهید.
بايد با حوصله و دقت اين تمرین را انجام دهید، زیرا پختگى و تربیت صدا به تمرين در پرده‌های پايين بستگی دارد.

بعد از یک ربع تمرین که حنجره شما به خوبى گرم شد، حال می‌توانيد یک اجرای عالی داشته‌باشید بدون اين‌که آسيبى به حنجره شما برسد.

نکاتی که هنگام تمرین باید رعایت کنید

  • اگر هنگام تمرين، با بالا بردن پرده‌ها گلویتان دچار خارش، سوزش يا سرفه شد، مطمئنا عجله کرده‌اید!
    در چنین مواقعی به پرده قبلى بازگردید و دوباره تکرار کنید.
    اگر شدت سوزش و سرفه بالاست، تمرين را براى لحظاتی متوقف کنيد.
  • هرگز در پر کردن ریه‌ها از هوا عجله نکنید.
    ابتدا شکم و پس از آن سينه را از هوا پر کنید دقت کنید بسیار آهسته این کار را انجام دهید.
    سپس تا جايى که می‌توانید شکم و سينه‌تان را از هوا پر کنید.
  • سعی کنید پرده‌های پايين را در فضاى بسته و پرده‌های بالا را در فضای باز مانند کوه و دشت تمرين کنيد.
    اگر بتوانيد تمرين پرده‌های بالا را بعد از يک برنامه کوه‌نوردی قرار دهيد، بسيار مفید خواهد بود، زیرا کوه‌نوردی ظرفيت هوايى شش‌ها را افزایش می‌دهد.
  • این تمرین را حداقل یک تا دو ماه به‌صورت پیوسته انجام دهید، تا صدایتان صاف شود و به اصطلاح از حالت نخراشیدگی خارج شود.
تقویت صدا

تمرين پُرحجم کردن صدا

پس از انجام تمرينات تقویت و تربیت صدا ، باید تمرین‌های پُرحجم کردن و پُرطنين کردن صدا را انجام دهید.
صدای پرحجم یعنی صدایی که بر فضاى خود احاطه کامل داشته باشد و از هر طرف به‌صورت مستقيم و یکنواخت شنيده شود.
به چنین صدایی اصطلاحا زنگ‌دار می‌گويند که گرفتگى ندارد.

براى پرحجم شدن صدا مراحل زیر را انجام دهید:

  1. ابتدا راحت بنشينيد و عضلات خود را شل کنید.
    سپس بصورت تودماغی کلماتى مانند ((مَنگ، هَنگ، زَنگ،…)) که به «نْگ» ختم می‌شوند را ادا کنید.
    دقت کنید که دهانتان را با زبان مسدود کنید و کلمات را با کشيدگى ادا کنید.
  2. يک شعر بيست بيتى را با زیرترین صدای ممکن بخوانيد و پس از دقایقی استراحت دوباره تکرار کنید.
  3. حرف «ر» را به صورت تشدیددار و کشيده «ررررر…» اجرا کنيد.

علاوه بر تمرین‌های گفته شده برای پرطنین شدن صدا کارهای زیر را نیز انجام دهید:

  • نفس عمیق بکشيد و ریه‌ها و شکمتان را از هوا پر کنيد به‌طوری‌که کاملاً متورم شود.
    سپس درحالی که به آهستگی بازدم می‌کنید، آهسته و پیوسته بگوييد: «آه،آه، اوه، اوه، ايه …».
    بهتر است تا می‌توانید هوا را آهسته‌تر از شش‌ها خارج کنید.
  • فک پايين خود را شُل کنيد و از راه دهان نفس‌های کوتاه و سريع بکشید، به‌صورت آهسته سرعت تنفس را بالا ببرید. طوری که صداى برخورد نفس‌ها را به سقف دهان‌تان بشنويد. دقت کنید که از پرده ديافراگم نفس بکشید، مانند تلمبه‌ای که هوا را از شکم بيرون و داخل می‌کشد.
    با این تمرین عضلات زير فک، گلو و شکم تقویت می‌شود.
  • عضلات بدنتان را شل کنيد و دم عمیق بکشید، تا سينه از هوا پر شود (بدون ایجاد فشار بر سینه). سپس یک شمع يا يک کاغذ نازک را جلوى دهان‌ خود بگيريد و هوای درون سینه را یکنواخت خارج کنيد، طوری‌که شعله شمع یا کاغذ تکان نخورد.
    با اين تمرين ظرفیت هوايى ریه‌ها افزایش می‌یابد و صدایتان یکنواخت می‌شود. این کار را چهار مرتبه در روز انجام دهید و با يک فوت قوى، تمام کنید.
  • برای این تمرین چانه خود را به سينه بچسبانيد به‌صورتی‌که وزن سر، روى چانه بیفتد.
    دهان خود را بازوبسته کنید تا با این کار سرتان بالا و پایین رود. دقایقی استراحت کنید و دهان را به حالت نيمه باز راحت بگذارید.
  • دست خود را زير چانه بزنيد (حالتى که چيزى را تماشا می‌کنید) و تصور کنيد که چيزى می‌جوید و دهان‌تان را باز و بسته کنيد. چنیدن مرتبه اين کار را تکرار کنید و در حین انجام به خود استراحت دهید.
    اين کار و تمرين قبل، عضلات چانه، شقيقه و گلو را تقویت می‌کند. این تمرین باعث می‌شود تا موق خواندن حروف را بهتر ادا کنيد.
    ضعیف بودن عضلات فک و گلو مانع تلفظ واضح حروف می‌شود و خستگى زودرس فک و دهان را بهمراه دارد.
  • يک شعر یا متن را ابتدا با صداى زير و از نوک زبان و سپس با صداى بم و از ته زبان بخوانيد. دهانتان را مانند يک حفره کنید و صدا را با حجم بيرون دهید.
    اين باعث تقویت عضلات زبان و پرحجم شدن صدا در پی آن می‌شود.
    بخشی از خواندن و گویندگی به زبان بستگى دارد و با تغيير دادن فضاى دهان، موجب ايجاد صداى مناسب و حجم موردنظر می‌شود.

سخن پایانی

تمريناتى که تا اينجا گفته شد، باعث تغييرات محسوسى در تقويت و بهبود صدا می‌شود.
توصيه اول، پرهیز از عجله و دقت کردن در انجام تمرین‌ها است.
توصيه ديگر پیوستگی و استمرار انجام تمرینات است.
تداوم تمرین و تربیت صدا باعث پختگی حنجره می‌شود.

به‌طورکلی حتی یک گوینده‌ی حرفه‌ای هم باید تمرين را پیوسته انجام دهد تا حنجره انعطاف خود را از دست ندهد.
همیشه به‌یاد داشته‌باشید که بهترين تجویز براى حنجره، تمرین و جلوگيرى از تنبلى آن است.

البته از استراحت دادن به خود غافل نشوید.
برای استراحت فک پائين را شُل کرده و با زبان کوچک راه حلق را مسدود نمایید، مانند زمانی که می‌خواهید خميازه بکشيد.
به‌صورتی‌که صداى آن را در گوش‌ خود حس کنید.
اين کار باعث استراحت کوتاه مدت حنجره می‌شود.

اشتراک گذاری این مطلب

Share on facebook
Share on twitter
Share on telegram
Share on email
Share on print

عضویت در خبرنامه چکاوا

با خبرنامه چکاوا، گویندگی را به سادگی یادبگیرید

مطالب مرتبط

بلاگ

سفارش آنلاین نریشن چه مزیتی دارد؟

این روز ها با به وجود آمدن امکان سفارش آنلاین نریشن ، دیگر زحمت از دوش مشتری ها برداشته شده و سایت های واسطی مانند چکاوا راه افتاده اند که وظیفه دارند از

امتیاز دهی به این مطلب
[تعداد: 2    میانگین: 4.5/5]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *