• سفارش نریشن
  • سفارش نریشن

جستجوی پیشرفته

جهت ثبت سفارش با شماره رو به رو در ارتباط باشید

صدای مظفرالدین شاه قاجار

صدا-مظفرالدین-شاه-

مقدمه

در تاریخ فناوری ضبط صدا، ایران نیز جایگاه خاصی دارد. در حالی که جهان اولین صدای ضبط شده را متعلق به ادوارد-لئون اسکات دو مارتین ویل (۱۸۶۰) و سپس توماس ادیسون (۱۸۷۷) می‌داند، اولین صدای ثبت‌شده در ایران به دوره قاجار و شخص مظفرالدین شاه بازمی‌گردد. این رویداد نه‌تنها از نظر تاریخی جالب توجه است، بلکه نشان‌دهنده ورود فناوری‌های نوین به ایران در آن دوران است.

 

ورود فونوگراف به ایران و نام‌گذاری آن

در اواخر قرن نوزدهم، دستگاه فونوگراف ادیسون به ایران راه یافت. جالب اینجاست که در آن زمان، این دستگاه در ایران به نام‌های “حافظ الصوت” یا “حبس الصوت” شناخته می‌شد. این اصطلاحات نشان‌دهنده درک ایرانیان از کارکرد این دستگاه بود که می‌توانست صدا را “حفظ” یا “حبس” کند.

 

نخستین ضبط صدا در ایران: صدای مظفرالدین شاه

بر اساس اسناد تاریخی، اولین صدای ضبط‌شده در ایران متعلق به مظفرالدین شاه قاجار است که در سال ۱۲۷۹ خورشیدی (۱۹۰۰ میلادی) و در جریان سفرش به اروپا، با استفاده از دستگاه فونوگراف، پیامی خطاب به اتابک اعظم (میرزا علی اصغرخان اتابک) ضبط کرد. این سفر که به “سفر فرنگستان” معروف بود، نقطه عطفی در ورود فناوری‌های جدید به ایران محسوب‌می‌شود.

 

متن کامل نخستین صدای ضبط‌شده ایران

مظفرالدین شاه در این ضبط تاریخی چنین می‌گوید:

جناب اشرف اتابک اعظم
از خدمات صادق و لایق شما که تا به حال چهل سال است خدمت می‌کنید، از همه خدمات شما راضی هستیم به خصوص از خدمات این سه چهار ساله‌ای که در صدارت خود اظهار می‌کنید و ان‌شاءالله عوض این‌ها را همه را به شما مرحمت خواهیم فرمود و شما هم ابداً ذره‌ای در خدمات خود، ان‌شاءالله، قصور نخواهید کرد و مرحمت ما را اعلادرجه نسبت به خودتان بدانید. ان‌شاءالله رحمان، بعد چند صدسال که خدمت بکنید، امیدوار هستم که همیشه خوب باشید و این خدماتی که به من می‌کنید و به مملکت ایران می‌کنید، البته خداوند او را بی‌عوض نخواهد گذاشت؛ ان‌شاءالله عوض او را هم خدا و هم سایه خدا که خود من باشم به شما خواهم داد، از خدمات همه وزرا هم راضی هستیم و شما هم خدمات همه را حقیقتاً خوب عرض می‌کنید و همه را به موقع عرض می‌کنید.

تحلیل محتوای این ضبط صوتی

زبان و لحن: لحن شاه بسیار رسمی و در عین حال صمیمی است که نشان‌دهنده رابطه او با اتابک اعظم است.

محتوا: تأکید بر خدمات طولانی اتابک و وعده پاداش از سوی شاه، نشان‌دهنده سیستم پادشاهی قاجار و رابطه ارباب-رعیتی است.

کاربرد سیاسی: این پیام می‌تواند جنبه تبلیغاتی نیز داشته‌باشد تا وفاداری درباریان را تقویت کند.

سرنوشت این فایل صوتی و اهمیت تاریخی آن

متأسفانه نسخه اصلی این ضبط صوتی در طول زمان از بین رفته یا گم شده‌است. اما متن آن در منابع تاریخی ثبت شده و به‌عنوان سند مهمی از تاریخ معاصر ایران محسوب‌می‌شود. این رویداد نشان‌می‌دهد که ایران در آن دوره، هرچند با تأخیر، اما در حال آشنا شدن با فناوری‌های نوین جهانی بود.

مقایسه با اولین ضبط‌های جهانی

در اروپا و آمریکا، ضبط صدا بیشتر با اهداف علمی و هنری (مثل ضبط موسیقی) انجام می‌شد.

اما در ایران، اولین استفاده از این فناوری برای امر سیاسی و درباری بود که نشان‌دهنده کاربرد متفاوت تکنولوژی در فرهنگ‌های مختلف است.

نتیجه‌گیری

ضبط صدای مظفرالدین شاه نه‌تنها به‌عنوان اولین صدای ثبت‌شده در ایران، بلکه به‌عنوان نخستین تعامل ایران با فناوری ضبط صدا اهمیت دارد. این رویداد نشان‌می‌دهد که چگونه فناوری‌های جدید می‌توانند در بسترهای فرهنگی و سیاسی متفاوت، کارکردهای گوناگونی پیدا کنند. امروزه با پیشرفت فناوری‌های صوتی، این سند تاریخی یادآور آغاز راهی است که ایران در عرصه ارتباطات و رسانه پیموده‌است.

اشتراک گذاری این مطلب

مطالب مرتبط

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
guest

0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
امتیاز دهی به این مطلب

انتخاب زبان | Select Language